Weg met muffe lucht: zo voorkom je schimmel in je airco

Schimmel in je airco voorkom je door vocht en vuil geen kans te geven. Controleer de filters elke maand en maak ze schoon als er stof op zit, houd de condensafvoer vrij en laat de unit na het koelen drogen. Laat hem daarnaast minstens één keer per jaar professioneel reinigen.

Hieronder lees je waarom schimmel juist in een airco groeit, hoe je schimmel herkent en wat je zelf kunt doen. Hoe vaak onderhoud precies nodig is, staat in ons overzicht hoe vaak je een airco moet laten onderhouden in West-Brabant.

Waarom schimmel juist in je airco groeit

Schimmel heeft drie dingen nodig: vocht, iets organisch om van te leven en weinig licht. Een airco biedt alle drie. Tijdens het koelen haalt de unit warmte en vocht uit de lucht.

Dat vocht condenseert op de koude lamellen van de verdamper en loopt naar de lekbak. Schimmelsporen zweven altijd in de lucht. Komen ze op die vochtige plekken terecht, samen met stof en huidschilfers die langs het filter glippen, dan hebben ze alles wat ze nodig hebben.

Loopt het condenswater niet goed weg, of raken filter en afvoer verstopt, dan blijft het binnen in de unit nat. Daar kan schimmel zich vestigen en uitbreiden. Lekt er water uit de binnenunit, lees dan waarom een airco water naar binnen lekt en wat je zelf kunt doen.

Meer dan een muffe geur: de gevolgen

Een muffe, bedompte geur bij het aanzetten is vaak het eerste teken. De gevolgen gaan verder dan een vervelende lucht.

• Gezondheidsklachten: schimmelsporen kunnen ogen, neus en keel irriteren. Mensen met astma of een allergie zijn gevoeliger, en bij hen kunnen de klachten verergeren. Hangt de airco in een kinderkamer, lees dan ook onze gids over een airco in de kinderkamer voor een veilige nachtrust.
• Slechtere luchtkwaliteit: een vervuilde unit blaast sporen en vuil de kamer in, in plaats van schone lucht.
• Hoger stroomverbruik: een vuil filter en een vervuilde verdamper laten minder lucht door, waardoor de airco meer stroom nodig heeft voor dezelfde warmte of kou. In het rekenvoorbeeld hieronder zie je wat dat kan kosten.
• Kortere levensduur: langdurig vocht en vuil tasten onderdelen aan en kunnen tot storingen leiden. Wat je daartegen doet, lees je in 12 praktische tips om de levensduur van je airco te verlengen.

Rekenvoorbeeld: wat kost een vervuilde airco?

Stel dat je een woonkamer met de airco verwarmt en daar per winter 3.000 kWh warmte voor nodig hebt. We rekenen met €0,30 per kWh stroom en €1,30 per m³ gas, 9,77 kWh per m³ gas en een cv-rendement van 90%. We gaan uit van een schone A-merk split-unit met een SCOP van 5,0 en nemen ter illustratie aan dat vervuiling die terugbrengt naar 4,0. Hoe groot het verlies in werkelijkheid is, hangt af van hoe vuil filter en verdamper zijn.

• Schone unit, SCOP 5,0: 3.000 ÷ 5,0 = 600 kWh stroom × €0,30 = €180 per winter
• Vervuilde unit, SCOP 4,0: 3.000 ÷ 4,0 = 750 kWh stroom × €0,30 = €225 per winter
• Ter vergelijking, gas: €1,30 ÷ (9,77 × 0,90) = €0,148 per kWh warmte × 3.000 = €444 per winter

In dit voorbeeld kost vervuiling je €45 per winter, 25% meer dan met een schone unit. Je verwarmt dan nog steeds €219 per winter goedkoper dan met gas, maar je levert €45 van het voordeel in. Met de zuinigste airco-instellingen in de winter bespaar je nog meer. Meer over zuinig verwarmen en koelen lees je bij Milieu Centraal over duurzaam verwarmen en koelen.

Zelf schimmel voorkomen: praktische tips

Schimmel voorkomen is geen ingewikkeld werk. Met een paar vaste gewoontes houd je de meeste problemen buiten de deur.

1. De filters: de longen van je airco

De filters vangen stof, pollen en ander vuil op. Een verstopt filter remt de luchtstroom en wordt zelf een voedingsbodem voor schimmel.

• Regelmatig schoonmaken: controleer de filters minstens één keer per maand, en vaker als je de airco dagelijks gebruikt of huisdieren hebt. Zuig ze uit met de stofzuiger. Zijn ze erg vies, spoel ze dan af met lauw water en een beetje milde zeep en laat ze helemaal drogen voor je ze terugplaatst.
• Op tijd vervangen: de standaard stoffilters zijn wasbaar en gaan jaren mee; vervang ze als ze beschadigd zijn. Extra filters, zoals een actieve-koolfilter, vervang je volgens de instructies van de fabrikant.

2. De lekbak en condensafvoer

Het condenswater loopt via de lekbak en een afvoerslang naar buiten of naar een standleiding. Raakt die afvoer verstopt, dan blijft er water staan en is schimmel een kwestie van tijd.

• Controleer op verstoppingen: zie je water op een plek waar het niet hoort, of ruik je een muffe geur, dan is de afvoer mogelijk verstopt. Zie je in de winter water onder de buitenunit, lees dan water onder je airco in de winter: normaal condenswater of een probleem?
• Laat de afvoer reinigen: gebruik niet op eigen houtje agressieve middelen zoals chloor of bleekmiddel, want die kunnen onderdelen aantasten. Volg het advies van de fabrikant of laat de afvoer reinigen tijdens een onderhoudsbeurt.

3. De verdamper en lamellen

Via de verdamper wisselt de airco warmte uit met de lucht. Stof op de lamellen remt die uitwisseling en biedt schimmel een plek om te groeien.

• Voorzichtig schoonmaken: verwijder zichtbaar stof met een zachte borstel of een stofzuiger met een smal mondstuk. Wees voorzichtig, want de lamellen buigen makkelijk om.
• Desinfecteren: er zijn middelen om schimmel en bacteriën op de verdamper te bestrijden. Dit laat je bij voorkeur over aan een monteur.

4. Slim gebruik

Ook de manier waarop je de airco gebruikt, maakt verschil.

• Laten drogen na gebruik: laat na het koelen de ventilator nog even draaien zonder koeling, zodat de binnenkant opdroogt. Moderne airco’s hebben hiervoor vaak een automatische nadroog- of zelfreinigingsfunctie. Let op: de dry-stand op de afstandsbediening is ontvochtigen en droogt de unit niet.
• Niet te koud instellen: hoe lager je de temperatuur zet, hoe langer de airco koelt en hoe meer condens er ontstaat. Een temperatuur rond 23 à 25 °C is voor de meeste mensen comfortabel.
• Ontvochtigen: gebruik in vochtige periodes de ontvochtigingsstand. Die haalt vocht uit de kamer zonder de kamer sterk af te koelen.

Professioneel onderhoud door Van Leeuwen Airconditioning

Filters en afvoer houd je zelf bij, maar een periodieke onderhoudsbeurt blijft nodig. We adviseren minstens één keer per jaar een grondige beurt door een vakbedrijf. Wat daar bij ons bij hoort, lees je op onze pagina over airco-onderhoud.

• Grondige reiniging: de monteur reinigt de verdamper, de ventilator en de condensafvoer met middelen die schimmel tegengaan.
• Technische controle: ook de koudemiddeldruk, de elektrische aansluitingen en de buitenunit worden gecontroleerd. Zo ontdek je problemen voordat ze tot een storing leiden. Een overzicht vind je in de vijf meest voorkomende airco-problemen en hun oplossingen.
• Garantie: sommige fabrikanten stellen periodiek onderhoud als voorwaarde voor de garantie. Kijk daarom in je garantievoorwaarden.
• Zuiniger en langer mee: een schone unit verbruikt minder stroom, zoals het rekenvoorbeeld laat zien.

Wat een onderhoudsbeurt kost en wat je ervoor terugkrijgt, lees je in airco-onderhoud in Etten-Leur: kosten, voordelen en tips.

Van Leeuwen Airconditioning is STEK-gecertificeerd. Onze monteurs helpen je airco goed werkend en schimmelvrij te houden. Je vindt ons onder meer voor airco-onderhoud in Breda en airco-onderhoud in Bavel.

Extra functies tegen schimmel

Sommige airco’s hebben functies die schimmelgroei helpen tegengaan. Hoe goed ze werken, verschilt per merk en model.

• Ionisatoren: volgens fabrikanten maken de negatieve ionen een deel van de bacteriën en schimmelsporen in de lucht onschadelijk.
• UV-C-lampen: UV-C-licht kan micro-organismen in de luchtstroom door de unit doden.
• Zelfreiniging: bij sommige merken bevriest de unit de verdamper en ontdooit hem daarna, zodat vuil wegspoelt.

Deze functies zijn een aanvulling, geen vervanging van schone filters en onderhoud. Wil je weten welke systemen deze functies hebben? We adviseren je graag, bijvoorbeeld bij airco-onderhoud in Bergen op Zoom of airco-onderhoud in Prinsenbeek.

Conclusie: frisse lucht begint bij schoon onderhoud

Schimmel in je airco tast de lucht aan die je inademt en maakt je systeem minder zuinig. Met schone filters, een vrije afvoer en een jaarlijkse beurt voorkom je het grootste deel van de problemen.

Controleer zelf regelmatig de filters en laat de unit elk jaar door een vakman reinigen. We helpen je graag, ook met airco-onderhoud in Ulvenhout en airco-onderhoud in Zundert.

Veelgestelde vragen over schimmel in je airco